2026 ОНЫ 04 САРЫН 06, ДАВАА ГАРИГ

Салбарын мэдээ

ХЭМЖИЛ ЗҮЙН ЗӨВЛӨЛИЙН ЭЭЛЖИТ ХУРАЛДААН БОЛЛОО 
�� Монгол Улсын Засгийн газрын 2025 оны тавдугаар сарын 21-ний өдрийн 250 дугаар тогтоолоор Хэмжил зүйн Зөвлөлийн бүрэлдэхүүн шинэчлэн батлагдсан. 
⚖️ Хэмжил зүйн Зөвлөлийн хуралдааныг СХЗГ-ын дарга даргалж, төрийн болон төрийн бус, мэргэжлийн 16 байгууллагын төлөөллөөс бүрдсэн бүрэлдэхүүнтэйгээр ажиллахаар боллоо. 
�� Тус хурлаар дараах асуудлуудыг хэлэлцэн шийдвэрлэв. 
Үүнд: 
“Мишээл орших” ХХК-ийн хүсэлт болгосон БНХАУ-ын “Kaifrng Shengda Water Meter” компанид үйлдвэрлэсэн LXC загварын Lorawan халуун, хүйтэн усны тоолуур;
“Мазаалай петролиум” ХХК-ийн хүсэлт болгосон БНХАУ-ын “Wenzhou Ecotec Energy Equipment” компанид үйлдвэрлэсэн ET-A112, ET-D224 загварын шатахуун түгээгүүр;
“Юнайтэд Бэст Инженеринг” ХХК-ийн хүсэлт болгосон БНХАУ-ын “Zheijiang Hengsheng Machinery” компанид үйлдвэрлэсэн “Toptec HS-A224” загварын шатахуун түгээгүүрийг тус тус баталж, хэмжил зүйн мэдээллийн улсын нэгдсэн санд 3 жилийн хугацаатай бүртгэхээр болов. 
Хэмжил зүйн мэдээллийн улсын нэгдсэн санд бүртгэгдсэн загварын усны тоолуур болон дулааны тоолуур импортлох, суурилуулах “Лансерс” ХХК-ыг Хэмжил зүйн мэдээллийн улсын нэгдсэн санд 5 жилийн хугацаатай шинээр бүртгэхээр боллоо. 
“Жигс ундарга” ХХК-ийн хүсэлт болгосон ОХУ-ын “БЕТАР” ООО ПКФ үйлдвэрийн СГВ-15, СХВ-15 загварын халуун, хүйтэн усны тоолуурын анхдагч баталгаажуулалтын үр дүнг хүлээн зөвшөөрөх эсэх асуудлыг хэлэлцэн шийдвэрлэв.
2025/07/07
ХЭМЖИЛ ЗҮЙН ЗӨВЛӨЛИЙН ЭЭЛЖИТ ХУРАЛДААН БОЛЛОО 
�� Монгол Улсын Засгийн газрын 2025 оны тавдугаар сарын 21-ний өдрийн 250 дугаар тогтоолоор Хэмжил зүйн Зөвлөлийн бүрэлдэхүүн шинэчлэн батлагдсан. 
⚖️ Хэмжил зүйн Зөвлөлийн хуралдааныг СХЗГ-ын дарга даргалж, төрийн болон төрийн бус, мэргэжлийн 16 байгууллагын төлөөллөөс бүрдсэн бүрэлдэхүүнтэйгээр ажиллахаар боллоо. 
�� Тус хурлаар дараах асуудлуудыг хэлэлцэн шийдвэрлэв. 
Үүнд: 
“Мишээл орших” ХХК-ийн хүсэлт болгосон БНХАУ-ын “Kaifrng Shengda Water Meter” компанид үйлдвэрлэсэн LXC загварын Lorawan халуун, хүйтэн усны тоолуур;
“Мазаалай петролиум” ХХК-ийн хүсэлт болгосон БНХАУ-ын “Wenzhou Ecotec Energy Equipment” компанид үйлдвэрлэсэн ET-A112, ET-D224 загварын шатахуун түгээгүүр;
“Юнайтэд Бэст Инженеринг” ХХК-ийн хүсэлт болгосон БНХАУ-ын “Zheijiang Hengsheng Machinery” компанид үйлдвэрлэсэн “Toptec HS-A224” загварын шатахуун түгээгүүрийг тус тус баталж, хэмжил зүйн мэдээллийн улсын нэгдсэн санд 3 жилийн хугацаатай бүртгэхээр болов. 
Хэмжил зүйн мэдээллийн улсын нэгдсэн санд бүртгэгдсэн загварын усны тоолуур болон дулааны тоолуур импортлох, суурилуулах “Лансерс” ХХК-ыг Хэмжил зүйн мэдээллийн улсын нэгдсэн санд 5 жилийн хугацаатай шинээр бүртгэхээр боллоо. 
“Жигс ундарга” ХХК-ийн хүсэлт болгосон ОХУ-ын “БЕТАР” ООО ПКФ үйлдвэрийн СГВ-15, СХВ-15 загварын халуун, хүйтэн усны тоолуурын анхдагч баталгаажуулалтын үр дүнг хүлээн зөвшөөрөх эсэх асуудлыг хэлэлцэн шийдвэрлэв.
2025/07/07
Уралдаанч хүүхдийн эрүүл мэнд, аюулгүй байдлыг хангах үүднээс холбогдох эрх бүхий байгууллага нь хяналт тавьж, стандарт норматив шаардлагыг хангасан хамгаалалтын хувцсыг иж бүрнээр өмсгөж уралдаанд оролцуулна уу.
✅ Энэхүү стандартын дэлгэрэнгүйг үзэхийг хүсвэл  www.estandard.gov.mn стандартын цахим сангаас үзэх боломжтой.
✅ Энэхүү стандартыг авахыг хүсвэл Дундговь аймгийн Стандарт, хэмжил зүйн хэлтсээс болон E-Mongolia-аас татаж авах боломжтой.
2025/07/03
Уралдаанч хүүхдийн эрүүл мэнд, аюулгүй байдлыг хангах үүднээс холбогдох эрх бүхий байгууллага нь хяналт тавьж, стандарт норматив шаардлагыг хангасан хамгаалалтын хувцсыг иж бүрнээр өмсгөж уралдаанд оролцуулна уу.
✅ Энэхүү стандартын дэлгэрэнгүйг үзэхийг хүсвэл  www.estandard.gov.mn стандартын цахим сангаас үзэх боломжтой.
✅ Энэхүү стандартыг авахыг хүсвэл Дундговь аймгийн Стандарт, хэмжил зүйн хэлтсээс болон E-Mongolia-аас татаж авах боломжтой.
2025/07/03
2025/06/23
2025/06/23
2025/06/20
2025/06/20

Фото мэдээ

ХЭМЖИЛ ЗҮЙН МЭРГЭШҮҮЛЭХ СУРГАЛТ ҮРГЭЛЖИЛЖ БАЙНА
�� Стандарт, хэмжил зүйн газрын зохион байгуулж буй хэмжил зүйн мэргэшүүлэх сургалт үргэлжилж байна.
�� Тус сургалтад массын хэмжих хэрэгслийн шалгалт, тохируулгын лабораторийн ажилтнууд болон хэмжих хэрэгслийг үйлдвэрлэх, импортлох, суурилуулах, засварлах үйл ажиллагаа эрхлэдэг аж ахуйн нэгж, байгууллагуудын 40 гаруй мэргэжилтэн хамрагдлаа.
�� Энэхүү сургалтаар Хэмжил зүйн тухай хууль, хэмжил зүйн суурь ойлголт, массын хэмжлийн нэгж дамжуулалт, шалгах арга, аргачлал, стандарт, хэмжлийн алдаа, эргэлзээг тооцоолох мэдлэг олгож байна.
2026/02/11
ДУЛААНЫ ТООЛУУР СУУРИЛУУЛАХ, ИМПОРТЛОХ ЭРХ БҮХИЙ БАЙГУУЛЛАГУУДЫН УУЛЗАЛТ БОЛЛОО
��Эрчим хүчний зохицуулах хороо, Стандарт, хэмжил зүйн газар, УБДС ТӨХК, ОСНААУГ болон тоолуур импортлогч аж ахуй нэгжүүдийн төлөөлөл, дулааны тоолуур суурилуулах, импортлох эрх бүхий байгууллагууд уулзаж, санал солилцлоо.   
��Уулзалтаар дулааны төлбөрийг хэрэглээнд суурилсан тогтолцоонд шилжүүлэхэд баримтлах бодлого, хэмжих хэрэгсэлд тавигдах шаардлага, хэмжих хэрэгслийн шалгалт баталгаажуулалт, загварын туршилт хийх журам, стандартын талаар мэдээлэл өгч, тулгамдаж буй асуудал, цаашид анхаарах асуудлаар хэлэлцлээ. 
��Стандарт, хэмжил зүйн газраас Хэмжил зүйн тухай хуульд шинэчлэн батлагдсан “Хэмжих хэрэгсэлд шалгалт хийх журам” болон шинэчлэн батлагдсан “Хэмжих хэрэгслийн загварыг турших, батлах журам”-ын талаар байгууллагуудад мэдээлэл өгсөн юм.
2026/02/11
ТӨРИЙН АЛБАНЫ ШИНЭЧИЛСЭН СТАНДАРТЫН ТАНИЛЦУУЛГА, МЭДЭЭЛЛИЙГ БАЙГАЛЬ ОРЧНЫ САЛБАРЫН АЛБАН ХААГЧДАД  ХИЙЛЭЭ.
����Аймгийн Байгаль орчны газартай хамтран байгаль орчны салбарын албан хаагчдын нийтлэг хэрэгжүүлдэг хууль эрх зүйн зохицуулалтын талаарх мэдлэгийг нэмэгдүүлэх, хууль хэрэгжүүлэх чадварыг сайжруулах, чадавхжуулах сургалтад тус хэлтсийн Сорьцын хяналтын улсын байцаагч бөгөөд ахлах мэргэжилтэн Х.Оюу-Эрдэнэ батлагдсан хөтөлбөрийн дагуу "Төрийн албаны үйл ажиллагаанд тавих ерөнхий шаардлага MNS 7068:2025" стандартын танилцуулга, мэдээллийг хийлээ. 
������ Сургалтад Дорноговь аймгийн Галба-Өөш долоодын сав газрын захиргаа, Их нартын байгалийн нөөц газрын хамгаалалтын захиргаа, Хамарын хийдийн орон нутгийн тусгай хамгаалалтын газар нутгийн хамгаалалтын захиргаа зэрэг байгууллагуудын 30 орчим албан хаагчид хамрагдлаа.
��������Сургалт мэдээлэл авсан төрийн байгууллагуудын  бүх албан хаагчдад ажлын амжилт хүсье.
2026/02/11
ТӨРИЙН ЖИНХЭНЭ АЛБАН ХААГЧИЙГ ШИЛЖҮҮЛЭХ, СЭЛГЭН АЖИЛЛУУЛАХ ТУХАЙ ЗАР
�� ​Төрийн албаны зөвлөлийн 2023 оны 25 дугаар тогтоолоор батлагдсан Төрийн албаны шалгалт өгөх болзол болон шатлан дэвшүүлэх, сонгон шалгаруулах журмын 4 дүгээр зүйлийн 4.2-т заасны дагуу төрийн өөр байгууллага, нэгж хооронд шилжин ажиллахыг хүссэн төрийн холбогдох бусад байгууллагад ажиллаж байгаа төрийн жинхэнэ албан хаагчдыг дараах албан тушаалд холбогдох материалаа цахим шуудангаар ирүүлэхийг урьж байна.
�� ​Тавигдах болзол, шаардлага:
• төрийн жинхэнэ албан тушаалд зохих ёсоор томилогдсон байх;
• зарлагдсан албан тушаалтай адил төрөл болон адил ангилалд ажилладаг байх;
• зарлагдсан албан тушаалын тодорхойлолтод заасан тусгай шаардлагыг хангасан байх.
��Бүрдүүлэх материал:
1. Хүсэлт
2. Төрийн албан хаагчийн анкет;
3. Иргэний үнэмлэхийн хуулбар;
4. Боловсролын түвшинг тодорхойлсон баримт бичиг /диплом/, хэрэв гадаад улсад их, дээд сургууль төгссөн бол боловсролын баримт бичгийн баталгаат орчуулгыг хавсаргах;
5. Мэргэшүүлэх сургалтад хамрагдсаныг гэрчлэх баримт бичиг;
6. Нийгмийн даатгалын дэвтэр /Хөдөлмөрийн дэвтэр/-ийн хуулбар, цахим лавлагаа;
7. Албан тушаалд томилогдсон, чөлөөлөгдсөн тушаал, шийдвэрийн хуулбар;
8. Төрийн жинхэнэ албаны тангараг өргөсөн “Тангаргийн хуудас” хуулбар;
9. Сүүлийн гурван жилийн төрийн албан хаагчийн үйл ажиллагааны үр дүн, мэргэшлийн түвшинг үнэлсэн илтгэх хуудас, төрийн жинхэнэ албан хаагчийн гүйцэтгэлийн төлөвлөгөөний үнэлгээ;
10. Цэргийн жинхэнэ алба хаах үүрэг хүлээсэн иргэний хувьд цэргийн үүрэгтний үнэмлэх;
11. Сахилгын шийтгэлтэй эсэх тодорхойлолт;
12. Иргэний эрүүгийн хариуцлага хүлээж байсан эсэх тухай тодорхойлолт /e-mongolia–с татан авах/.
✅ Материал хүлээн авах:
• Хугацаа: 2026 оны 02 дугаар сарын 17-ны өдрийн 17:30 хүртэл
• Хүлээн авах хаяг: hr@masm.gov.mn цахим шуудангаар
• Холбоо барих утас: 99991254  
�� Дэлгэрэнгүй мэдээллийг https://masm.gov.mn/website/news.aspx?id=3504 энэхүү холбоосоор авна уу.
2026/02/11
ШИНЭЭР БАРИГДСАН ШАТАХУУН ТҮГЭЭХ СТАНЦ, АВТОМАШИНЫ ЖИНГҮҮДИЙГ АНХДАГЧ БАТАЛГААЖУУЛАЛТАД ХАМРУУЛЛАА.
Канадиан кайдон групп ХХК, Хүндийн хэмжүүр ХХК, Их говь энержи ХХК, Талст орд ХХК-иудын Хатанбулаг сумын Ханги хилийн боомтын нутагт байрлах нүүрс ачих, буулгах талбай болон нүүрсний уурхай, Эйч Эл Ти ХХК-ийн Замын-Үүд сумын нутагт байрлах шингэрүүлсэн хийн түлш шилжүүлэн ачих талбай, ДБДМ ХХК-ийн Өргөн суманд шинээр баригдсан шатахуун түгээх станц зэрэг 6 аж ахуйн нэгжийн шинээр суурилуулсан 4ш автопүү, 2 шатахуун түгээгүүрийг анхдагч, 3ш автопүүг ээлжит баталгаажуулалтад тус тус хамруулан, баталгаажуулалтын гэрчилгээ олгож, хэмжил зүйн хяналтад хамрагдсан 9 иргэнд хэмжил зүйн дотоод хяналтыг хэрэгжүүлэн,  буруу хэмжлийн сөрөг үр дагавраас урьдчилан сэргийлж ажиллах талаар зөвлөгөө өгч ажиллалаа.
2026/02/11
УИХ-ЫН ДАРГЫН АЙЛЧЛАЛЫН ХҮРЭЭНД ЕВРО АЗИЙН ЭДИЙН ЗАСГИЙН КОМИССЫН УДИРДЛАГУУДТАЙ УУЛЗАЛТ ХИЙЛЭЭ
���� Монгол Улсын Их Хурлын даргын Оросын Холбооны Улсад хийж буй албан айлчлалын хүрээнд Стандарт, хэмжил зүйн газрын дарга С.Батбаатар болон холбогдох албаны дарга нар Евро-Азийн эдийн засгийн комиссын удирдлагуудтай албан уулзалт зохион байгууллаа.
�� Уулзалтаар Монгол Улс Евро-Азийн эдийн засгийн холбоотой чөлөөт худалдааны хэлэлцээр байгуулах асуудлын явц, цаашдын хамтын ажиллагааны чиглэл, ялангуяа стандарт, техникийн зохицуулалт, тохирлын үнэлгээний салбар дахь уялдаа холбоог хангах асуудлыг хэлэлцэв.
�� Талууд бараа бүтээгдэхүүний зах зээлд нэвтрэхэд тулгарч буй техникийн саад тотгорыг бууруулах, стандартын шаардлагын нийцлийг хангах, харилцан хүлээн зөвшөөрөх механизмыг боловсронгуй болгох чиглэлээр хамтын ажиллагааг эрчимжүүлэх нь зүйтэй гэдэгт санал нэгдлээ.
ParliamentMN Uchral Nyam-Osor
2026/02/11
ХЭМЖИЛ ЗҮЙН МЭРГЭШҮҮЛЭХ СУРГАЛТ ҮРГЭЛЖИЛЖ БАЙНА
�� Стандарт, хэмжил зүйн газрын зохион байгуулж буй хэмжил зүйн мэргэшүүлэх сургалт үргэлжилж байна.
�� Тус сургалтад массын хэмжих хэрэгслийн шалгалт, тохируулгын лабораторийн ажилтнууд болон хэмжих хэрэгслийг үйлдвэрлэх, импортлох, суурилуулах, засварлах үйл ажиллагаа эрхлэдэг аж ахуйн нэгж, байгууллагуудын 40 гаруй мэргэжилтэн хамрагдлаа.
�� Энэхүү сургалтаар Хэмжил зүйн тухай хууль, хэмжил зүйн суурь ойлголт, массын хэмжлийн нэгж дамжуулалт, шалгах арга, аргачлал, стандарт, хэмжлийн алдаа, эргэлзээг тооцоолох мэдлэг олгож байна.
2026/02/11
ДУЛААНЫ ТООЛУУР СУУРИЛУУЛАХ, ИМПОРТЛОХ ЭРХ БҮХИЙ БАЙГУУЛЛАГУУДЫН УУЛЗАЛТ БОЛЛОО
��Эрчим хүчний зохицуулах хороо, Стандарт, хэмжил зүйн газар, УБДС ТӨХК, ОСНААУГ болон тоолуур импортлогч аж ахуй нэгжүүдийн төлөөлөл, дулааны тоолуур суурилуулах, импортлох эрх бүхий байгууллагууд уулзаж, санал солилцлоо.   
��Уулзалтаар дулааны төлбөрийг хэрэглээнд суурилсан тогтолцоонд шилжүүлэхэд баримтлах бодлого, хэмжих хэрэгсэлд тавигдах шаардлага, хэмжих хэрэгслийн шалгалт баталгаажуулалт, загварын туршилт хийх журам, стандартын талаар мэдээлэл өгч, тулгамдаж буй асуудал, цаашид анхаарах асуудлаар хэлэлцлээ. 
��Стандарт, хэмжил зүйн газраас Хэмжил зүйн тухай хуульд шинэчлэн батлагдсан “Хэмжих хэрэгсэлд шалгалт хийх журам” болон шинэчлэн батлагдсан “Хэмжих хэрэгслийн загварыг турших, батлах журам”-ын талаар байгууллагуудад мэдээлэл өгсөн юм.
2026/02/11

Видео мэдээ

�� Стандартын төслийг боловсруулж ирсэн түвшнээс хамаараад 18 сарын хугацааг богиносгож, зарим үе шатыг алгасах боломжтой
2026/02/11
�� Стандартын төслийг боловсруулж ирсэн түвшнээс хамаараад 18 сарын хугацааг богиносгож, зарим үе шатыг алгасах боломжтой
2026/02/11
�������� АЙЛЧЛАЛ: УИХ-ын дарга Н.Учрал Монгол Улс, Евразийн Эдийн засгийн холбооны бизнес хэлэлцүүлэгт оролцож, үг хэлэв. 
✅Тэрбээр "Хэлэлцээрийг бүрэн хэрэгжүүлэхийн тулд Евро-Азийн зах зээлд нэвтрэхэд тулгамдаж буй тарифын бус саад тотгорыг бууруулж, гишүүн орнуудын техникийн зохицуулалт, стандарт, гарал үүслийн дүрэм, тохирлын баталгаажуулалтыг нэгдсэн нэг байдлаар хэрэгжүүлэх шаардлагатай байна. Одоогийн харилцан адилгүй хэрэгжилт нь Монголын ААН-үүдийн экспортын хугацаа, зардал, эрсдэлийг нэмэгдүүлж, ялангуяа хүнсний бүтээгдэхүүний экспортод саатал үүсгэж байна." хэмээн онцоллоо
2026/02/10
�������� АЙЛЧЛАЛ: УИХ-ын дарга Н.Учрал Монгол Улс, Евразийн Эдийн засгийн холбооны бизнес хэлэлцүүлэгт оролцож, үг хэлэв. 
✅Тэрбээр "Хэлэлцээрийг бүрэн хэрэгжүүлэхийн тулд Евро-Азийн зах зээлд нэвтрэхэд тулгамдаж буй тарифын бус саад тотгорыг бууруулж, гишүүн орнуудын техникийн зохицуулалт, стандарт, гарал үүслийн дүрэм, тохирлын баталгаажуулалтыг нэгдсэн нэг байдлаар хэрэгжүүлэх шаардлагатай байна. Одоогийн харилцан адилгүй хэрэгжилт нь Монголын ААН-үүдийн экспортын хугацаа, зардал, эрсдэлийг нэмэгдүүлж, ялангуяа хүнсний бүтээгдэхүүний экспортод саатал үүсгэж байна." хэмээн онцоллоо
2026/02/10
�� “Нэг асуулт, нэг хариулт”... Иргэд мөнгөн аяга худалдаж авахдаа юуг анхаарах ёстой вэ? 
�� Дэлгэрэнгүй мэдээллийг дараах сайтаас https://estandard.gov.mn/website/home.aspx аваарай. See less
2026/02/09
�� “Нэг асуулт, нэг хариулт”... Иргэд мөнгөн аяга худалдаж авахдаа юуг анхаарах ёстой вэ? 
�� Дэлгэрэнгүй мэдээллийг дараах сайтаас https://estandard.gov.mn/website/home.aspx аваарай. See less
2026/02/09

Зөвлөгөө, зөвлөмж

Хүнсний эслэг (пектин, β-глюкан, целлюлоз, лигнин г.м) нь жимс жимсгэнэ, хүнсний ногоо, үр тариа зэрэгт агуулагддаг бөгөөд хүний хоол боловсруулах замын ферментүүдэд задардаггүй нүүрс ус юм. 
Эслэгийг усанд уусдаг болон усанд үл уусдаг гэж ангилдаг ба аль аль нь эрүүл мэндэд чухал ач холбогдолтой. Тухайлбал, 
�� Уусдаг эслэг (усанд хөөж цэлцэгнүүр хэлбэрийн бүтэц үүсгэдэг)
 •Гэдэсний ашигтай бичил биетний өсөлтийг дэмжиж, пребиотик үйлчилгээ үзүүлдэг.
 •Ашигтай бичил биетнийг дэмжих замаар дархлаа сайжруулж, үрэвслийн эсрэг үйлчилгээтэй бодисууд үүсэхэд оролцдог.
 •Цусан дахь муу холестерин (LDL)-ийг бууруулж, сайн холестерин (HDL)-ийг хэвийн түвшинд барьж, зүрхний шигдээс болон цус харвалтын эрсдлийг бууруулдаг.
 •Глюкозын шимэгдэлтийг удаашруулж, цусан дахь сахарын огцом өсөлтөөс сэргийлснээр чихрийн шижин (II-р хэлбэр) үүсэх эрсдлийг багасгадаг.
 •Чихрийн шижинтэй хүмүүст цусан дахь сахарын түвшинг тогтворжуулахад эерэг нөлөө үзүүлдэг
��Үл уусдаг эслэг
 •Гэдэсний гүрвэлзэх хөдөлгөөнийг сайжруулж, өтгөнийг хэлбэржүүлж өгдөг. 
 •Өтгөн хаталт, цаашлаад бүдүүн гэдэсний аливаа өвчлөлөөс сэргийлэхэд тусалдаг.
Хүний биед эслэг дутагдсанаар олон төрлийн архаг өвчин үүсэх эрсдэлтэй. 
�� ДЭМБ-аас насанд хүрсэн хүн өдөрт 25-30 грамм эслэг хэрэглэхийг зөвлөсөн байдаг. Гэвч Монгол улсын хүн амын хоол тэжээлийн байдалд хийсэн хэд хэдэн судалгааны тайланд “хүн амын эслэгийн хэрэглээ хангалтгүй хэмжээнд” байгааг дурдсан байна. 
�� Эслэгийн хэрэглээгээ нэмэгдүүлэх энгийн зөвлөмж
 •Өдөр бүр тогтмол шинэ ногоо, жимс жимсгэнэ идэх (алим, лууван, байцаа, манжин г.м).
 •Бүхэл үрийн талх хэрэглэх.
 •Өглөөний цайндаа овьёос, арвай зэрэг бүхэл үрийн бүтээгдэхүүн ашиглах.
�� 
Эх сурвалж: 
 Harvard T.H. Chan School of Public Health. Fiber. https://www.hsph.harvard.edu/ 
 World Health Organization (WHO). Healthy diet. https://www.who.int/
 Bromage S, ба бусад. Diet and Nutrition Status of Mongolian Adults. Nutrients. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/
 Монгол улсын хүн амын хоол тэжээлийн байдлын үндэсний судалгааны тайлангууд
2025/09/03
Хүнсний эслэг (пектин, β-глюкан, целлюлоз, лигнин г.м) нь жимс жимсгэнэ, хүнсний ногоо, үр тариа зэрэгт агуулагддаг бөгөөд хүний хоол боловсруулах замын ферментүүдэд задардаггүй нүүрс ус юм. 
Эслэгийг усанд уусдаг болон усанд үл уусдаг гэж ангилдаг ба аль аль нь эрүүл мэндэд чухал ач холбогдолтой. Тухайлбал, 
�� Уусдаг эслэг (усанд хөөж цэлцэгнүүр хэлбэрийн бүтэц үүсгэдэг)
 •Гэдэсний ашигтай бичил биетний өсөлтийг дэмжиж, пребиотик үйлчилгээ үзүүлдэг.
 •Ашигтай бичил биетнийг дэмжих замаар дархлаа сайжруулж, үрэвслийн эсрэг үйлчилгээтэй бодисууд үүсэхэд оролцдог.
 •Цусан дахь муу холестерин (LDL)-ийг бууруулж, сайн холестерин (HDL)-ийг хэвийн түвшинд барьж, зүрхний шигдээс болон цус харвалтын эрсдлийг бууруулдаг.
 •Глюкозын шимэгдэлтийг удаашруулж, цусан дахь сахарын огцом өсөлтөөс сэргийлснээр чихрийн шижин (II-р хэлбэр) үүсэх эрсдлийг багасгадаг.
 •Чихрийн шижинтэй хүмүүст цусан дахь сахарын түвшинг тогтворжуулахад эерэг нөлөө үзүүлдэг
��Үл уусдаг эслэг
 •Гэдэсний гүрвэлзэх хөдөлгөөнийг сайжруулж, өтгөнийг хэлбэржүүлж өгдөг. 
 •Өтгөн хаталт, цаашлаад бүдүүн гэдэсний аливаа өвчлөлөөс сэргийлэхэд тусалдаг.
Хүний биед эслэг дутагдсанаар олон төрлийн архаг өвчин үүсэх эрсдэлтэй. 
�� ДЭМБ-аас насанд хүрсэн хүн өдөрт 25-30 грамм эслэг хэрэглэхийг зөвлөсөн байдаг. Гэвч Монгол улсын хүн амын хоол тэжээлийн байдалд хийсэн хэд хэдэн судалгааны тайланд “хүн амын эслэгийн хэрэглээ хангалтгүй хэмжээнд” байгааг дурдсан байна. 
�� Эслэгийн хэрэглээгээ нэмэгдүүлэх энгийн зөвлөмж
 •Өдөр бүр тогтмол шинэ ногоо, жимс жимсгэнэ идэх (алим, лууван, байцаа, манжин г.м).
 •Бүхэл үрийн талх хэрэглэх.
 •Өглөөний цайндаа овьёос, арвай зэрэг бүхэл үрийн бүтээгдэхүүн ашиглах.
�� 
Эх сурвалж: 
 Harvard T.H. Chan School of Public Health. Fiber. https://www.hsph.harvard.edu/ 
 World Health Organization (WHO). Healthy diet. https://www.who.int/
 Bromage S, ба бусад. Diet and Nutrition Status of Mongolian Adults. Nutrients. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/
 Монгол улсын хүн амын хоол тэжээлийн байдлын үндэсний судалгааны тайлангууд
2025/09/03
ЗӨВЛӨМЖ: ХОВОР БОЛОВЧ АМЬ НАСАНД АЮУЛТАЙ ХҮНСНИЙ ХОРДЛОГО 
✅ Ботулизм нь Clostridium botulinum хэмээх бактерийн ялгаруулдаг ботулиний хор (ботулотоксин)-оос үүдэлтэй, ховор боловч маш аюултай хүнсний хордлогын өвчин юм.
2025/07/07
ЗӨВЛӨМЖ: ХОВОР БОЛОВЧ АМЬ НАСАНД АЮУЛТАЙ ХҮНСНИЙ ХОРДЛОГО 
✅ Ботулизм нь Clostridium botulinum хэмээх бактерийн ялгаруулдаг ботулиний хор (ботулотоксин)-оос үүдэлтэй, ховор боловч маш аюултай хүнсний хордлогын өвчин юм.
2025/07/07
 Амьсгалын замыг хамгаалах хэрэгсэл гэж тоос, бичил тоосонцор, бактери, вирус, химийн бодис, утаа, угаар болон хорт хийн бүтээгдэхүүнээс амьсгалын замын эрхтэнг хамгаалах зориулалтын хэрэгслийг хэлнэ. 
✅ Дараах үндсэн төрлүүдтэй:
1. ТООС ШҮҮГЧ МАСК  Агаар дахь хатуу болон шингэн тоосонцорыг шүүдэг.
• N95 / KN95 / FFP2 – 95% хүртэл нарийн тоосонцор шүүнэ.
• N99 / FFP3 – 99% хүртэл шүүнэ.
• P100 – 99.97% хүртэл шүүнэ (илүү өндөр хамгаалалттай).
2. ХОСОЛСОН ШҮҮЛТҮҮРТЭЙ МАСК Тоос болон хий, уурыг зэрэг шүүдэг.
 Хүнд үйлдвэрийн орчин, лаборатори, химийн үйлдвэрүүдэд ашиглана.
3. POWERED AIR-PURIFYING RESPIRATOR (PAPR) Агаар сорж, шүүлтүүрээр цэвэршүүлж шүүдэг нүүрийг бүрэн хамгаална. Эрсдэлтэй орчинд – халдвар, химийн орчинд өндөр хамгаалалттай.
4. НЭГ УДААГИЙН МАСК Шүүлтүүртэй боловч богино хугацаанд, бага зэргийн хамгаалалтад зориулагдсан.  Жишээ: Эмнэлгийн мэс заслын маск.
5. ХИМИЙН ШҮҮЛТҮҮРТЭЙ МАСК Агаарт уур, хий хэлбэрээр агуулагдах химийн бодисыг шүүдэг.
• Хийн шүүлтүүртэй маск – тодорхой хийн төрлийг шүүх зориулалттай (А, В, Е, К зэрэг ангилалтай).
• Картрижтай маск – сольж болдог шүүлтүүртэй; бүтэн эсвэл хагас маск хэлбэртэй.
✅ ЗӨВЛӨМЖ: Амьсгал хамгаалах хэрэгслийн шүүх хэсэг нь тухайн химийн хорт бодист тохирсон сонгомол үйлчилгээтэй хийгдсэн байдаг тул шүүгч баг худалдан авахдаа доорх мэдээлэл болон хугацаа, шүүлтийн багтаамж зэргийг сайтар судлан шалгаж авна.
2025/07/03
 Амьсгалын замыг хамгаалах хэрэгсэл гэж тоос, бичил тоосонцор, бактери, вирус, химийн бодис, утаа, угаар болон хорт хийн бүтээгдэхүүнээс амьсгалын замын эрхтэнг хамгаалах зориулалтын хэрэгслийг хэлнэ. 
✅ Дараах үндсэн төрлүүдтэй:
1. ТООС ШҮҮГЧ МАСК  Агаар дахь хатуу болон шингэн тоосонцорыг шүүдэг.
• N95 / KN95 / FFP2 – 95% хүртэл нарийн тоосонцор шүүнэ.
• N99 / FFP3 – 99% хүртэл шүүнэ.
• P100 – 99.97% хүртэл шүүнэ (илүү өндөр хамгаалалттай).
2. ХОСОЛСОН ШҮҮЛТҮҮРТЭЙ МАСК Тоос болон хий, уурыг зэрэг шүүдэг.
 Хүнд үйлдвэрийн орчин, лаборатори, химийн үйлдвэрүүдэд ашиглана.
3. POWERED AIR-PURIFYING RESPIRATOR (PAPR) Агаар сорж, шүүлтүүрээр цэвэршүүлж шүүдэг нүүрийг бүрэн хамгаална. Эрсдэлтэй орчинд – халдвар, химийн орчинд өндөр хамгаалалттай.
4. НЭГ УДААГИЙН МАСК Шүүлтүүртэй боловч богино хугацаанд, бага зэргийн хамгаалалтад зориулагдсан.  Жишээ: Эмнэлгийн мэс заслын маск.
5. ХИМИЙН ШҮҮЛТҮҮРТЭЙ МАСК Агаарт уур, хий хэлбэрээр агуулагдах химийн бодисыг шүүдэг.
• Хийн шүүлтүүртэй маск – тодорхой хийн төрлийг шүүх зориулалттай (А, В, Е, К зэрэг ангилалтай).
• Картрижтай маск – сольж болдог шүүлтүүртэй; бүтэн эсвэл хагас маск хэлбэртэй.
✅ ЗӨВЛӨМЖ: Амьсгал хамгаалах хэрэгслийн шүүх хэсэг нь тухайн химийн хорт бодист тохирсон сонгомол үйлчилгээтэй хийгдсэн байдаг тул шүүгч баг худалдан авахдаа доорх мэдээлэл болон хугацаа, шүүлтийн багтаамж зэргийг сайтар судлан шалгаж авна.
2025/07/03

Нийтлэлийн төрөл

Авлигын эсрэг үйл ажиллагаа Агентлагын мэдээ Ажлын байр Ажлын байрны зар Албан хаагчдын мэдээлэл Арга хэмжээ Аудитын ил тод байдал Бидний тухай Видео мэдээ Дарга Даргын тушаал шийдвэр Дорноговь аймгийн сорилтын лаборатори Дүрэм журам Ёс зүйн зөвлөл Засгийн Газрын тогтоол, шийдвэр Зөвлөмж, зөвлөгөө Зөвлөх үйлчилгээний урилга Илтгэл болон хурлын материал Монгол улсын хууль Нийгмийн баталгааны хөтөлбөр Нээлттэй ажлын байр Нээлттэй байхаар заасан бусад мэдээлэл Нээлттэй өгөгдөл Оюуны өмч Өргөдөл гомдлын шийдвэрлэлт Өргөдөл гомдлын шийдвэрлэлт тайлан Сайд Сайдын тушаал шийдвэр Санхүүгийн ил тод байдал Санхүүгийн тайлан Сорьцын хяналт, шалгалт Стандарт Статистик мэдээ Сул орон тооны зар Сургалтын зар Сэтгэл ханамжийн судалгаа Тендер Тендерийн тайлан Тендерийн урилга Тендерийн үр дүн Төрийн албаны салбар зөвлөл Төсөв, санхүүгийн мэдээлэл Төсөл, хөтөлбөр Тусгай зөвшөөрөл Үйл ажиллагаа Үйл ажиллагааны ил тод байдал Үйл ажиллагааны тайлан Үйл ажиллагааны төлөвлөгөө Фото мэдээ Холбоо барих Худалдан авах ажиллагааны төлөвлөгөө Худалдан авах ажиллагааны төлөвлөгөө Худалдан авах ажиллагааны явцын мэдээлэл Хуулийн төсөлд санал авч байна Хүний нөөц Хүний нөөцийн стратеги төлөвлөгөө Хүний нөөцийн судалгаа Хүний нөөцийн удирдлага ХШҮ тайлан Хяналт шинжилгээ үнэлгээ Цаг үеийн мэдээ Цахим сэтгүүл Шилэн данс

ХАМТРАГЧ БАЙГУУЛЛАГУУД

ЦАХИМ ХОЛБООС

САЙТЫН ХАНДАЛТ

Хугацаа Хандалтын тоо
ӨНӨӨДӨР 222
ЭНЭ 7 ХОНОГ 222
ЭНЭ САР 1861
НИЙТ 311595

Холбоо барих

Хаяг:
Дорноговь аймаг, Сайншанд сум, Эрх чөлөөний гудамж -1, 2дугаар баг, 127 тоот

Утасны дугаар:
70523891


Цахим шуудан: dornogovi@masm.gov.mn

Дорноговь аймаг | Стандарт, хэмжил зүйн газар. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. 2026 он.